Elementy systemu
Sterownik nawadniania: jak wybrać i ustawić harmonogram
Sterownik decyduje, o której godzinie i jak długo pracuje każda sekcja, a od tego zależy, czy woda wsiąknie, czy wyparuje. Podpowiadamy, ile wyjść wybrać, jak ustawić harmonogram i kiedy przydaje się sterowanie z telefonu.
Planowanie systemu automatyczne nawadnianie wymaga nie tylko zakupu rur, zraszaczy czy pompy o wydajności 3000–5000 l/h, czyli około 50–83 l/min, ale także mózgu całej instalacji. Urządzenie sterujące odpowiada za otwieranie poszczególnych elektrozaworów w odpowiedniej kolejności i o wyznaczonej godzinie. Zanim zdecydujesz się na konkretny model, sprawdź nasz poradnik o tym, jak zaprojektować nawadnianie ogrodu krok po kroku, aby prawidłowo podzielić działkę na mniejsze strefy.
Dobrze zaprojektowany system zużywa do 50% mniej wody niż podlewanie ręczne wężem, co szybko przekłada się na oszczędności w domowym budżecie. Aby jednak ta oszczędność była możliwa, harmonogram musi uwzględniać specyfikę roślin, wydajność źródła wody oraz ciśnienie robocze, z jakim pracują zraszacze wynurzalne — rodzaje i rozstaw.
Liczba sekcji a liczba wyjść sterownika
Zanim kupisz urządzenie sterujące, musisz wiedzieć, na ile stref podzielisz swój ogród. Typowa studnia głębinowa w przydomowym ogrodzie daje kilkanaście do kilkudziesięciu litrów na minutę — to trzeba zmierzyć, nie zakładać. Na tej podstawie wyznacza się wydajność pojedynczej linii, która musi zasilić na przykład zraszacze rotacyjne czy statyczne lub linia kroplująca — rabaty, żywopłot, warzywnik.
Jeśli Twoja próba wiaderkowa wykazała 10-litrowe wiadro napełnione w 30 sekund, oznacza to 20 l/min, czyli 1,2 m³/h. Przy takim przepływie podzielisz ogród na kilka mniejszych stref. Dowiedz się dokładnie z artykułu o tym, ile sekcji nawadniania potrzebujesz, zanim wybierzesz model z odpowiednią liczbą wyjść, pamiętając o zostawieniu chociaż jednego wolnego kanału na przyszłość.
- Zapas wyjśćWybieraj modele posiadające przynajmniej o jedną lub dwie sekcje więcej, niż wynika to z obecnego planu ogrodu.
Sterownik kranowy, wewnętrzny i zewnętrzny
Miejsce montażu urządzenia decyduje o jego odporności na warunki atmosferyczne. Modele kranowe montuje się bezpośrednio na ujęciu wody i zasilane są najczęściej bateryjnie, co sprawdza się przy prostych, niedużych instalacjach opartych na wężach i mobilnych zraszaczach. Z kolei urządzenia ścienne dzielą się na wersje przeznaczone do montażu wewnątrz budynków (w garażu lub w domku narzędziowym) oraz modele wodoszczelne w obudowach zewnętrznych.
Montując elektronikę w garażu, masz stały dostęp do gniazda 230 V oraz ochronę przed mrozem i deszczem. Modele zewnętrzne posiadają specjalne, zamykane na klucz obudowy, które chronią podzespoły przed wilgocią i pyłem. Niezależnie od wybranego wariantu, pamiętaj o demontażu lub zabezpieczeniu instalacji przed zimą, kiedy przeprowadzasz przedmuchiwanie instalacji przed zimą: sprężarka, ciśnienie do około 3–5 bar, sekcja po sekcji.
Programy, cykle i opóźnienia między sekcjami
Prawidłowe ustawienie harmonogramu polega na dopasowaniu czasu pracy stref do zapotrzebowania roślin. Orientacyjne zapotrzebowanie trawnika w sezonie wynosi 15–25 litrów wody na m² tygodniowo. Najlepsza pora podlewania to wczesny ranek, mniej więcej między 4:00 a 7:00, kiedy parowanie jest najniższe, a ciśnienie w sieci stabilne.
W nowoczesnych urządzeniach możesz ustawić kilka niezależnych programów oraz kilka czasów startu dziennie. Bardzo ważne jest zaprogramowanie opóźnień między sekcjami, aby elektrozawory nie zamykały się i nie otwierały w tym samym ułamku sekundy, co mogłoby wywołać niebezpieczne uderzenie hydrauliczne w rurach PE do nawadniania — średnice i ciśnienie. Urządzenie musi też współpracować z osprzętem takim jak elektrozawory i studzienki oraz filtr do nawadniania, który chroni zraszacze przed zanieczyszczeniami z pompy.
Porada eksperta
Jeśli planujesz darmowy projekt nawadniania z naszej oferty, otrzymasz od razu wykaz optymalnych czasów podlewania dla każdej sekcji w Twoim ogrodzie.
Sterowanie pompą lub zaworem głównym z poziomu sterownika
Każde zaawansowane urządzenie posiada specjalny zacisk oznaczony jako P/MV (Pump / Master Valve). Służy on do wysyłania sygnału elektrycznego w momencie, gdy uruchamia się dowolna sekcja nawadniania. Dzięki temu sterownik może bezpośrednio włączać przekaźnik pompy głębinowej lub otwierać główny zawór odcinający dopływ wody.
Takie rozwiązanie chroni układ przed niepotrzebnym utrzymywaniem ciśnienia w rurach przez całą dobę. Pompa uruchamia się wyłącznie wtedy, gdy elektrozawór danej strefy faktycznie otwiera przepływ. Pamiętaj jednak, że podłączenie silnika o dużej mocy wymaga zastosowania dodatkowego osprzętu elektrycznego, który znajdziesz w kategorii sterowniki i zabezpieczenia.
Sterowanie przez aplikację — kiedy się przydaje
Moduły Wi-Fi oraz aplikacje mobilne całkowicie zmieniły sposób zarządzania deszczownią w ogrodzie. Dzięki połączeniu z internetem możesz kontrolować harmonogram z dowolnego miejsca na ziemi, a urządzenie pobiera aktualne dane pogodowe z lokalnych stacji meteo. Jeśli w nocy spadnie deszcz, algorytm automatycznie wstrzyma zaplanowany cykl podlewania, oszczędzając cenne litry wody.
- Połącz sterownik z domową siecią Wi-Fi zgodnie z instrukcją producenta.
- Pobierz dedykowaną aplikację na smartfon i zarejestruj urządzenie.
- Skonfiguruj lokalizację, aby system mógł pobierać prognozy pogody.
- Dodaj czujnik opadu deszczu lub aktywuj automatyczne pomijanie cykli w dni deszczowe.
Najczęstsze pytania
Czy sterownik może działać bez dostępu do prądu?
Standardowe modele sieciowe wymagają stałego zasilania 230 V, ale posiadają małą baterię lub kondensator podtrzymujący pamięć ustawień w razie zaniku prądu. Do miejsc całkowicie pozbawionych zasilania stosuje się urządzenia bateryjne 9V.
Ile sekcji powinien mieć sterownik do małego ogrodu?
W małych ogrodach najczęściej stosuje się 4 lub 6 wyjść, co pozwala podzielić trawnik i rabaty na niezależne strefy. Warto jednak wybrać model z jednym zapasowym wyjściem.
Czy aplikacja do sterownika jest płatna?Większość popularnych producentów udostępnia podstawowe aplikacje mobilne całkowicie bezpłatnie na systemy Android oraz iOS.
Co się stanie z ustawieniami w przypadku burzy i braku prądu?
Harmonogram oraz ustawienia czasowe są zapisane w pamięci nieulotnej urządzenia, więc nie znikną po zaniku zasilania sieciowego.
Chcesz mieć to policzone za Ciebie?
Prześlij plan działki i czas napełniania wiadra — odeślemy projekt z rozmieszczeniem zraszaczy, podziałem na sekcje i doborem pompy. Bezpłatnie.
Przeczytaj też
- Zraszacze wynurzalne — rodzaje i rozstaw Zraszacze rozstawia się tak, by strumień jednego sięgał sąsiedniego, inaczej między nimi zostaną suche…
- Zraszacze rotacyjne czy statyczne Zraszacz rotacyjny podlewa wolniej, ale dalej, statyczny szybciej i bliżej — dlatego nie łączy się ich w…
- Linia kroplująca — rabaty, żywopłot, warzywnik Na rabatach i w warzywniku zraszacz marnuje wodę i moczy liście, a linia kroplująca podaje ją prosto do…
- Elektrozawory i studzienki Elektrozawory odzywają się zwykle po kilku sezonach: zabrudzoną membraną albo przerwanym przewodem…